ADR w zamówieniach publicznych – czym jest?

Porozmawiajmy trochę o regulacjach dotyczących polubownych metod rozwiązywania sporów (ADR – z ang. Alternative Dispute Resolution). To ważny krok w kierunku kultury współpracy między zamawiającymi a wykonawcami – zarówno na etapie realizacji kontraktu, jak i w razie konfliktu.

W każdej sprawie majątkowej wynikającej z zamówienia publicznego, w której dopuszczalne jest zawarcie ugody, strony mogą skorzystać z:
📌 mediacji,
📌 innych form polubownego rozwiązania sporu,
prowadzonych przez Sąd Polubowny przy Prokuratorii Generalnej RP, wybranego mediatora lub inną osobę z odpowiednimi kwalifikacjami.
Możliwość tę można przewidzieć już w umowie lub ustalić dopiero po powstaniu sporu.

💡 Ugoda nie może prowadzić do naruszenia przepisów o zmianach umowy w zamówieniach publicznych. W praktyce oznacza to, że musi mieścić się w ramach przewidzianych przez Pzp (np. zmiany nieistotne, przewidziane w kontrakcie lub dopuszczalne ustawowo).

💡 Rola sądu powszechnego
Przy dużych zamówieniach i sporach powyżej 100 tys. zł, jeśli w pozwie brak informacji o próbie polubownego rozwiązania sporu, sąd obowiązkowo kieruje strony do mediacji lub innej metody ADR, w pierwszej kolejności do Sądu Polubownego przy Prokuratorii Generalnej RP. Działa on w oparciu o ustawę o Prokuratorii Generalnej RP. W sprawach nieuregulowanych w Pzp stosuje się przepisy Kpc o mediacji – w szczególności zasady bezstronności i poufności.

💡 Obowiązki jednostek sektora finansów publicznych
Jeżeli stroną jest podmiot publiczny, musi on, zgodnie z art. 54a ustawy o finansach publicznych, sporządzić pisemną ocenę, czy ugoda jest korzystniejsza niż prawdopodobny wynik procesu. Pod uwagę bierze się m.in.: zasadność roszczeń, możliwość ich zaspokojenia, czas i koszty postępowania.

💡 Zasada bezstronności
Mediator lub osoba prowadząca inne polubowne rozwiązanie sporu nie może później reprezentować stron ani uczestniczyć w sądowym rozpoznaniu tego sporu (np. jako pełnomocnik, biegły, świadek). To gwarancja zaufania i swobody negocjacji.

💡 Dlaczego warto? ADR w zamówieniach publicznych to:
📌 szybsze zakończenie sporu,
📌 niższe koszty,
📌 zachowanie relacji biznesowych,
📌 większa elastyczność w rozwiązaniu problemu.

Warto już na etapie kontraktu przewidzieć możliwość mediacji, bo kiedy konflikt się pojawi, łatwiej będzie znaleźć rozwiązanie korzystne dla obu stron!